อาจารย์ฟรีแลนซ์ ห้ามป่วย ห้ามตาย ห้ามบ่นเรื่องเงิน

ฟรีแลนซ์เป็นอาชีพไม่มั่นคงเอาเสียเลย เหมือนในหนัง ห้ามป่วย ห้ามพัก (แต่แอบบ่น) คือเรื่องจริง อาจารย์พิเศษก็เช่นกัน บางคนต้องวิ่งไปมาสามสี่มหาวิทยาลัย รายรับไม่คุ้มค่ารถ ทั้งๆ ที่อาจารย์พิเศษ ควรต้องใช้ความ 'พิเศษ' มาเติมเต็มการความเชี่ยวชาญที่การศึกษาในระบบไม่มีแท้ๆ

ผัด (ไม่) ไทย

เชื่อกันว่า 'ผัดไทย' มีปูมหลังด้านแนวคิดชาตินิยม เป็นสัญลักษณ์ทางอุดมการณ์ ยุค จอมพล ป. เป็นอาหารไทยประดิษฐ์แท้ๆ ที่ต่างชาติต้องต่อแถวชิม หรือจริงๆ แล้วการนำเส้นมาผัดเป็นสิ่งที่มีให้กินอยู่ทั่วไป เป็นเพียง 'หมี่ผัด' ที่ไม่ได้มีความพิเศษอะไรจนถึงขึ้นถูกยกเป็น 'อุดมการณ์'

‘ภาษา’ กาตาลัน ไม่มีจริง?

ภาษาถือเป็นเครื่องมือพื้นฐานในการเข้ามายึดครองดินแดนสักแห่ง กาตาลันก็เช่นกัน ภายใต้การปกครองของสเปน กาตาลันเคยเป็นภาษาต้องห้ามในดินแดนกาตาลุญญา ราวกับว่ามันไม่มีตัวตน เพราะเหตุผลเหล่านี้ ภาษากาตาลันจึงเต็มไปด้วยเรื่องราวทางการเมืองมากกว่าเป็นถ้อยคำที่ใช้สื่อสาร

คน (ไทย) ไร้บ้านในมะนิลา

ความไว้วางใจ น่าจะเป็นอัญมณีที่นักมานุษยวิทยาต้องการจากซับเจ็คต์ที่ตนศึกษา ไม่มีสูตรสำเร็จว่านักมานุษยวิทยาคนหนึ่งจะได้รับความไว้วางใจจากแหล่งข้อมูลหรือซับเจ็คต์ที่เขาศึกษาอย่างไร แต่บุญเลิศได้สาธิตให้เราดูมาหลายตอนแล้วว่า ความไว้วางใจระหว่างเขากับคนไร้บ้านที่กรุงมะนิลาก่อร่างขึ้นมาอย่างไร

…เพราะมีแมงหวี่เข้าไปอยู่ข้างในฯ

มนุษย์บันทึก 'ประวัติ' และ 'ศาสตร์' ของอาหารมานาน บันทึกหลายชิ้นเป็นสารานุกรม สูตรทำอาหาร บันทึกวัฒนธรรมแต่ละช่วงเวลา แต่มีบ้าง ที่ของกินหรือวัตถุดิบบางชนิดไม่มีที่ทางอยู่ในประวัติศาสตร์อาหาร หรือถ้ามี ก็ดูเหมือนจะเป็นคำปรามาสว่าไม่ใช่ของน่ากินสักเท่าไหร่ นี่คือความน่าน้อยใจของมะเดื่อ "เพราะมีแมงหวี่เข้าไปอยู่ข้างใน..."

ธุรกิจส่งออกการศึกษา ณ ฟินแลนด์

การศึกษาเป็นสิ่งที่มนุษย์ทุกคนพึงได้รับ เพื่อสร้างทักษะและพัฒนาตนเอง แต่การศึกษาไม่ใช่ของฟรีเสมอไป สำหรับฟินแลนด์ที่มีจุดเด่นด้านการศึกษา พวกเขาจึงนำการศึกษามาเป็นสินค้าส่งออกที่ดำเนินธุรกิจเต็มรูปแบบ

จากตากาล็อก 101 ถึง ภาษาข้างถนน

'จากตากาล็อก 101 ถึง ภาษาข้างถนน' เป็นเหมือนบันทึกเบื้องหลังเรื่องเล่าและเรื่องราวใน 'สายสตรีท' เป็นเหมือนเบื้องหลังการถ่ายทำที่ทำให้เราเห็นวิธีการทำงานและวิธีคิดของผู้กำกับภาพยนตร์ บุญเลิศ วิเศษปรีชา ใช้เวลา 2 ปี เรียนภาษาตากาล็อกที่มหาวิทยาลัยวิสคอนซิน-เมดิสัน ก่อนลงสนามจริงที่ข้างถนนกรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ คอลัมน์ 'สายสตรีท' คือผลลัพธ์ปลายทางที่พวกเราได้อ่านกัน

รสชาติที่เพิ่งสร้าง

'วัตถุปรุงรสที่เพิ่งสร้าง' ผลผลิตจากวิวัฒนาการทางอาหาร คือจักรกลที่ทำให้ประวัติศาสตร์ของอาหารเคลื่อนไปข้างหน้า ความแปลกปลอมที่เข้ามาแทนความเคยชิน ผงชูรสเป็นสิ่งปกติ น้ำปลาผสมเป็นความสามัญ ทั้งหมดกลายเป็นสิ่งประดิษฐ์คู่ครัวที่ขาดไม่ได้