ปริศนาข้าวสารดำ

เริ่มต้นด้วยการพูดถึง 'ข้าวสารดำ' ชื่อที่คุ้นหูในแวดวงของขลังคงกระพัน แต่ข้าวสารดำนั้นเป็น 'ข้าวหรือไม่' นัยของความศักดิ์สิทธิ์มาจากไหน หรือเราจะหาคำอธิบายด้วยหลักโบราณคดี ประกอบหลักฐานต่างๆ เพื่อสืบค้นว่า 'ข้าวสารดำ' วัตถุดิบอาหารที่ถูกเผาไหม้นี้คืออะไรกันแน่

ยอดปลาคือเอี่ยน

คำผูกคล้องจองที่ว่า “ยอดเนื้อคือหมา ยอดปลาคือเอี่ยน” ย่อมไม่ใช่ได้มาโดยปราศจากที่มาที่ไป คนที่เคยกินปลาไหล ย่อมตระหนักดีว่าเนื้อปลาไหลนั้นทั้งหอม มัน เด้ง แน่นอย่างวิเศษ แถมมีกลิ่นเฉพาะตัวที่ชวนให้เจริญอาหาร

ยอดเนื้อคือหมาฯ

หมานั้นเป็นสัตว์เลี้ยงชนิดแรก แต่หลักฐานทางโบราณคดีหลายชิ้นก็บอกว่า หมาเป็นเพื่อนที่กินได้ กฤช เหลือลมัย ชวนมองว่า มีร่องรอยไหนบ้างที่แสดงว่า 'คน' กิน 'หมา' ไปจนถึงการนิยามของสิ่งที่ 'เป็นอาหาร' หรือ 'ไม่เป็นอาหาร'

รัศมี ชูทรงเดช: ขุดค้นอดีตกับนักสืบข้ามกาลเวลา

เมื่อกองบรรณาธิการ WAY ชวน รัศมี ชูทรงเดช อาจารย์คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร หนึ่งในทีมวิจัยที่สร้างเสียงฮือฮาไปทั่วโลก หลังจากวารสารวิชาการ Antiquity ได้ตีพิมพ์บทความที่เปิดเผยภาพวาดสองมิติใบหน้าผู้หญิงอายุราว 13,000 ปีก่อน ผู้เคยอาศัยอยู่ในเพิงผาถ้ำลอด อำเภอปางมะผ้า จังหวัดแม่ฮ่องสอน และนี่เป็นบทเรียนคอร์สใหม่ที่ WAY ชวนให้ผู้อ่านทำความเข้าใจตั้งแต่พื้นฐานว่าด้วยการค้นพบศาสตร์ของโบราณคดี ที่บอกเล่าสารข้ามกาลเวลาจากอดีต ผ่านหลักฐานและวัตถุ ตั้งแต่ก่อนประวัติศาสตร์ เพื่อให้คนยุคปัจจุบันปะติดปะต่อเรื่องราว

‘ข้าว’ ในหลักฐานโบราณคดี: ข้อสังเกตเล็กๆ น้อยๆ

กฤช เหลือลมัย เขียนเรื่อง 'ข้อสังเกตเล็กๆ น้อยๆ' เกี่ยวกับข้าว ในประวัติศาสตร์ปากท้องคนไทย ตลอดจนหลายต่อหลายชาติที่กิน 'ข้าว' ความเป็นมาของอาหารหลักนี้คือประวัติศาสตร์ที่น่าสนใจ เพราะข้าวเพียงไม่กี่เมล็ดอาจบรรจุเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ไว้มากกว่าขนาดของมันก็ได้

เข็นครกเข้าครัว

เทียบกับเครื่องปั่นหรือบด ครกทั้งหนักและทำงานเชื่องช้า แต่สเน่ห์น้ำหนักและจังหวะของการตำ โขลก นี่แหละ ที่ทำให้ครกเป็นวัตถุที่เคียงคู่กับวัฒนธรรมอาหารการกินมานมนาน และนี่คือเรื่องราวครกๆ ที่หลากหลายใน 'โอชากาเล'