แสงสีที่เงียบเหงาและความทุกข์ทนของนักดนตรีกลางคืน

กฤษนะ รัตนพัฒน์, 41 ปี

อาชีพ: นักดนตรี

 

อาชีพนักดนตรี แม่งก็ได้เงินน้อยอยู่แล้ว พอมาเจอสถานการณ์แบบนี้ชีวิตพัง ผับบาร์คือพังเละเทะ บางแห่งที่ปิดไม่รู้ว่าจะกลับมาเปิดได้อีกหรือเปล่า ตั้งแต่ระบาดรอบหนึ่ง รอบสอง เราเหมือนโดนบังคับให้ล้มซ้ำๆ แล้วไม่มีใครช่วย

เป็นเวลากว่า 5 ปีแล้วที่ ดำ-กฤษนะ รัตนพัฒน์ ดำรงชีวิตด้วยการร้องเพลงที่ร้าน The Rock Pub ย่านราชเทวี ทุกคืนวันหยุดสุดสัปดาห์ สถานที่แห่งนี้หนาแน่นไปด้วยผู้คนที่ชื่นชอบดนตรีแนวร็อค ซึ่งหล่อเลี้ยงเศรษฐกิจยามราตรี และผู้คนที่อาศัยดนตรียังชีพ

ทว่าหลังจากการแพร่ระบาดของ COVID-19 หนึ่งในมาตรการที่รัฐบาลไทยใช้คือสั่งปิดร้านอาหาร ผับ บาร์ สถานบริการ คาราโอเกะ เกือบแทบทุกแห่งในจังหวัด เสียงเพลงหยุดบรรเลง นักร้องนิ่งเงียบ ค่ำคืนที่เคยอึกทึกกลับเงียบเหงา ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจของคนทุกระดับ

แม้จะเข้าใจดีว่าการบังคับปิดผับเป็นหนึ่งในวิธีการควบคุมการระบาด แต่เมื่อบังคับปิดแล้ว รัฐบาลควรพิจารณาถึงวิธีการเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบทั้งในระยะสั้น-ระยะยาว มาตรการของรัฐทำให้เขารู้สึกว่า นักดนตรีจึงเป็นอาชีพชายขอบที่รัฐบาลไม่เคยมองเห็น

“ตอนโควิดระบาดรอบแรก (ปี 2563) ผับโดนสั่งให้ปิด มันแย่นะ ทั้งจิตใจและรายได้ จากเดิมเล่นดนตรีได้วงละ 3,000-4,000 ต่อสมาชิก 4-5 คน รายได้ก็หายไปเลย

“จะเรียกว่าโชคดีได้ไหม ผมมีอีกอาชีพหนึ่งคือเปิดร้านขายต้นไม้ในห้าง แต่ความซวยคือช่วงนั้นตลาดต้นไม้ก็เป็นที่แรกๆ ที่ถูกสั่งปิดเหมือนกัน ห้างถูกสั่งปิด ปรากฏว่าเราขายไม่ได้ ดังนั้นต้นไม้ที่รับมาแล้วเราก็ต้องมีต้นทุนเพื่อดูแลกันไป ค่าน้ำ ค่าปุ๋ย เดือนหนึ่งหลายหมื่นบาท เลยลองแก้ปัญหาขายต้นไม้ผ่านไลฟ์ในเฟซบุ๊ค แต่บอกตรงๆ นะ แม่งไม่ได้ช่วยอะไรเลย”

“ตามเดิมอาชีพนักดนตรีแม่งได้เงินน้อยอยู่แล้ว พอมาเจอสถานการณ์นี้ชีวิตมันพัง ผู้ประกอบการก็เครียดกันมาก ผับบาร์คือพังเละเทะ บางแห่งคือไม่รู้ว่าเขาจะกลับมาเปิดได้อีกหรือเปล่า ตั้งแต่ระบาดรอบหนึ่ง รอบสอง เราเหมือนโดนบังคับให้ล้มซ้ำๆ แล้วไม่มีใครช่วย ยังไม่พูดถึงผับอินดี้ที่กระจายอยู่ทั่วประเทศนะ แม่งเจ๊งกันหมด รู้ไหมครับว่าผับเหล่านี้เป็นส่วนช่วยสนับสนุน วงอินดี้หรือนักดนตรีตัวเล็กๆ รันวงการเพลงให้มันเดินไปได้”

การแสดงดนตรีทางออนไลน์ก็เป็นช่องทางหนึ่งในการปรับตัว แต่เขายืนยันว่า มันไม่ใช่ช่องทางหลักที่ทำให้ก่อรายได้

“ผมพยายามแก้ปัญหาเท่าที่ทำได้ด้วยตัวเอง ผมเห็นใจน้องๆ ที่เล่นดนตรีเป็นอาชีพหลัก รายได้หลักหมื่นหายฮวบ น้องนักดนตรีบางคนรับงานคืนละ 2-3 แห่ง กลายเป็นไม่เหลือผับให้เล่น ช่วงนั้นผมกับน้องๆ ก็ชวนกันมาเปิดไลฟ์เล่นดนตรีกันบ้าง เหมือนเราเล่นคอนเสิร์ตออนไลน์ แต่ไม่ได้เงินหรอกครับ เล่นเอาผ่อนคลายตัวเอง เราแก้ปัญหาดูแลตัวเองตลอด หัวใจของนักดนตรีคือการเล่นดนตรีแล้วมีคนฟัง อย่างน้อยก็ได้เล่นดนตรีในช่วงที่เครียดมากๆ”

ถ้าบอกว่าดนตรีคือสิ่งที่ทำให้นักดนตรีมีความสุข ประโยคนี้ยังเป็นจริงเสมอสำหรับดำ

แต่สิ่งที่น่าเศร้าคือระยะเวลาตลอดมาเป็นเครื่องพิสูจน์แล้วว่า ความสุขของนักดนตรีโดยเฉพาะในประเทศไทยเกิดขึ้นได้ยากเหลือเกิน 

“ทุกวันนี้ถามหน่อยถ้าไม่มีโควิด ชีวิตนักดนตรีดีอยู่แล้วเหรอ บางคนได้รับค่าจ้างถูกเป็นขี้ ถ้าไม่ดัง ก็ค่าตัวน้อย นี่คือมันเหลื่อมล้ำ…ทำไมล่ะครับ ทำไมนักดนตรีกลางคืน งานศิลปะบางประเภทถึงถูกมองว่าไม่ดีงาม คนเปิดผับบาร์ คนขายเหล้าถูกมองว่าผิด แต่ทำไมคนขายเหล้าเยอะๆ ถึงเป็นเจ้าสัว”

“ถ้าประเทศเรามีผู้นำที่มีวิสัยทัศน์หรือมุมมองต่อศิลปะดี เขาจะมองว่า ‘งานศิลปะทั้งหลาย’ ไม่ใช่เรื่องโง่ๆ ศิลปะและดนตรีไม่ใช่เรื่องความชั่ว ความเลว สิ่งมั่วสุม ไร้สาระ หรือการเต้นกินรำกินไปวันๆ นำไปสู่การพัฒนาต่างๆ มีมิวเซียม, พื้นที่สร้าง community, อย่างน้อยในภาวะนี้ ถ้าเรามี live house มีการจ้างงาน ศิลปินไม่อดตาย”

“ถ้าการเมืองดี อย่างน้อยดนตรีและศิลปะแขนงใหม่ๆ จะถูกมองเห็นและถูกส่งเสริม มีการสนับสนุนการสร้างงานใหม่ๆ คุณภาพชีวิตนักดนตรีก็จะดีขึ้นด้วย เพราะมีการจัดจ้างงานอย่างจริงจัง เป็นธรรม เหมาะสม ความหลากหลายทางศิลปะก็จะเกิดขึ้น”

Author

รชนีกร ศรีฟ้าวัฒนา
รชนีกรถ่อมตัวว่ามีความอยากเพียงอย่างเดียว คืออยากเป็นนักสื่อสารที่ดี จึงเลือกเรียนวารสารศาสตร์ มาเริ่มงานที่กองบรรณาธิการ WAY ตั้งแต่เพิ่งจบใหม่หมาด - แบบยังไม่ทันรับปริญญา นอกจากทำงานหน้าจอและกดคีย์บอร์ด รชนีกรกล้าทำสิ่งที่ไม่มีใครในกองบรรณาธิการใคร่ทำนัก คือตัดเล็บแมว

เราใช้คุกกี้เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้เว็บไซต์ของคุณ โดยการเข้าใช้งานเว็บไซต์นี้ถือว่าท่านได้อนุญาตให้เราใช้คุกกี้ตาม นโยบายความเป็นส่วนตัว

Privacy Preferences

คุณสามารถเลือกการตั้งค่าคุกกี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่จำเป็น

ยอมรับทั้งหมด
Manage Consent Preferences
  • Always Active

บันทึกการตั้งค่า
Send this to a friend