เด็กในศตวรรษที่ 21  ต้อง “ไม่” ให้มากกว่า ‘เชื่อ’  

เรื่อง: ลีน่าร์ กาซอ

 

เขียนโปรแกรมได้ไหม? พูดภาษาที่สองได้หรือเปล่า? ไอคิวสูงเท่าไหร่?

ในโลกที่การแข่งขันเข้มข้นและโหดร้ายขึ้นเรื่อยๆ ทักษะที่จะพานักเรียนไปสู่ความสำเร็จถือเป็นหัวข้อที่ถูกถกเถียงกันมาตลอด ว่า ‘อะไร’ คือ สิ่งที่นักเรียนต้องการมากที่สุดเพื่อประสบความสำเร็จในโลกใบที่กำลังเคลื่อนไปเรื่อยๆ ไม่ว่าจะเป็น ความท้าทายของการใช้เครื่องจักรแทนมนุษย์ โลกาภิวัตน์ และการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองของโลก ฯลฯ และที่สำคัญ กาดอกจันตัวโตๆ เอาไว้ว่า “เรากำลังอยู่ในยุคสมัยที่ภาวะข้อมูลท่วมท้นจนแทบสำลัก”

ฟารีด ซาคาเรีย (Fareed Zakaria) ผู้สื่อข่าว คอลัมนิสต์และผู้ดำเนินรายการ Fareed Zakaria GPS จาก CNN กล่าวว่า สิ่งหนึ่งที่นักเรียนจะต้องเรียนรู้คือ “วินัยทางสติปัญญา” เพราะความสามารถในการจดจำข้อเท็จจริงและการถกเถียงเรื่องดังๆ ที่เลียนแบบทัศนคติกันไปมาเหมือนนกแก้วนกขุนทองก็กลายเป็นเรื่องล้าสมัยไปแล้ว นักเรียนต่างต้องพาตัวเองลุยผ่านข่าวลือ ข้อเท็จจริงคลุมเครือ แล้ววิเคราะห์มุมมองต่างๆ เพื่อพัฒนาทักษะของตัวเองขึ้นมาให้ได้

ในการอภิปรายหัวข้อ ‘การศึกษาในโลกที่ความจริงไม่สำคัญเท่าความเชื่อส่วนบุคคล (Education in the Post-Truth World)’ ที่การประชุมสุดยอดด้านการศึกษาของงาน WISE 2017 ซาคาเรียผู้มีเชื้อสายอินเดียน-อเมริกัน ได้แสดงให้เห็นว่า การระดมยิงข้อมูลของสื่อส่งผลกระทบต่อการรับและจัดการข้อมูลของคนหนุ่มสาวทุกวันนี้อย่างไร

“ผมบอกลูกๆ ตลอดเวลาว่า “หนูอาจไล่ดูพาดหัวข่าว ทวีต บล็อกทั้งหมดที่ชอบได้ แต่สุดท้ายแล้ว วิธีที่หนูจะพัฒนาความรู้เกี่ยวกับหัวข้อเหล่านั้นได้ก็หนีไม่พ้นการเจาะลงไปให้ลึก ต้องอ่านหนังสือ ต้องคุยกับผู้เชี่ยวชาญ เดินทางไปยังประเทศต่างๆ”

“ถ้าคุณไม่จัดการสิ่งเหล่านี้ สิ่งที่คุณทำทั้งหมดมันก็แค่การทำให้ตัวเองเสียเปรียบในการแข่งขัน ผมคิดว่านี่เป็นหนึ่งในความท้าทายใหญ่หลวงที่เรากำลังเผชิญหน้ากับมันอยู่

“ผมไม่ได้อยากให้สิ่งนี้ทำให้คนหนุ่มสาวรู้สึกต่ำต้อยด้อยค่า ผมโตมาในอินเดียโดยไร้โทรทัศน์ โทรทัศน์เข้ามาในอินเดียราวๆ ปี 1975 ผมอายุ 10 ขวบ ตอนนั้นโทรทัศน์มีแค่ช่องเดียว เป็นสีขาวดำ มีรายการเกี่ยวกับเกษตรกรรมในอินเดียที่ไม่มีใครดู แล้วก็มีหนังบอลลีวูดหนึ่งเรื่องในคืนวันอาทิตย์

“ผมอ่านเป็นบ้าเป็นหลัง เพราะนั่นคือสิ่งที่ผมทำได้

“ถ้าผมมีซูเปอร์คอมพิวเตอร์ในกระเป๋าที่เรียกว่า ไอโฟน ที่สามารถสตรีมทุกรายการโทรทัศน์ในโลกนี้มาได้ ผมก็ไม่คิดว่าตัวเองจะอ่านมากมายขนาดนั้น แต่ก็ไม่คิดว่า ผมจะได้ทำงานที่กำลังทำอยู่ในตอนนี้ด้วย ผมไม่รู้หรอกว่ามันจะพาคุณไปถึงจุดไหน

เด็กๆ จะต้องได้เรียนรู้บางสิ่งที่คนรุ่นผมไม่เคยต้องเรียนรู้มาก นั่นคือวินัย… วินัยทางสติปัญญา หรือความสามารถในการพูดคำว่า “ไม่”

“ในร้านค้าสมัยนั้น ผมไม่มีทางเลือกมากนักหรอก แต่โลกที่ลูกๆ ของผมกำลังเติบโตเป็นด้านตรงข้ามอย่างสิ้นเชิง พวกเขามีตัวเลือกมากมาย มีโอกาสมหาศาลอยู่ตรงหน้า”

ความสามารถในการมีสมาธิจดจ่อกับเรื่องใดเรื่องหนึ่งไม่ใช่เรื่องง่าย รวมถึงการบังคับให้เด็กๆ ใช้แอพให้น้อยลง หรือตัดการเข้าถึงบรรดาจอต่างๆ แล้วใช้ความเข้มงวดต่อแหล่งข้อมูลที่พวกเขาได้มา แต่ในอีกแง่หนึ่ง พวกเขาจำเป็นต้องกลับไปสู่ปัจจัยพื้นฐานของการศึกษา การตั้งคำถามกับทุกข้อมูลและแหล่งที่มา ซึ่งนั่นจะทำให้คุณเข้าใจสิ่งต่างๆ มากขึ้นและดีขึ้น

สื่อออนไลน์อย่าง ทวิตเตอร์ และสแน็ปแชท กลายเป็นแหล่งข่าวสารที่วัยรุ่นส่วนใหญ่เข้าถึง แต่สื่อเหล่านั้นมักถูกรายงานโดยไม่ได้รับการพิสูจน์ว่าเป็นเรื่องจริง ผลการศึกษาจากมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ดในปี 2016 ค้นพบว่า วัยรุ่นจำนวนมาก ตั้งแต่มัธยมจนถึงมหาวิทยาลัยไม่สามารถบอกความแตกต่างระหว่างข่าวกับเนื้อหาแฝงในโฆษณาได้ รวมถึงการระบุแหล่งที่มาที่มีหลักฐาน หรือไม่สามารถประเมินได้ว่าความเห็นในสังคมออนไลน์ อันไหนดีหรือแย่

รายงานฉบับดังกล่าวปิดท้ายว่า “โดยรวมแล้ว ความสามารถของคนหนุ่มสาวในการให้เหตุผลเกี่ยวกับข้อมูลจากอินเทอร์เน็ตสามารถสรุปได้ในคำเดียว คือ สิ้นหวัง”

ปัจจุบัน แหล่งข้อมูลปฐมภูมิของเรามาจากอินเทอร์เน็ตและสื่อสังคมออนไลน์ แต่แหล่งข้อมูลเหล่านี้กลายเป็นเหมือนพื้นที่ฝังทุ่นระเบิด รอเวลาระเบิดแยกชิ้นส่วนข้อเท็จจริงออกจากเรื่องแต่ง เราต่างอยู่ในจุดเปลี่ยนแห่งยุคสมัยที่จำเป็นต้องอาศัยการตัดและเจาะข้อมูลให้ลึกลงไปอย่างยิ่ง

ดังนั้น การมุ่งมั่นพยายามเข้าใจวิธีค้นหาความจริงจากข้อมูลข่าวสาร จึงเป็นหนึ่งในเครื่องมือทรงพลังที่สุดที่ทุกคนสามารถควบคุมได้ในโลกที่ควบคุมไม่ได้ใบนี้


ที่มา:
https://qz.com
สนับสนุนโดย

Editorial Staffเด็กในศตวรรษที่ 21  ต้อง “ไม่” ให้มากกว่า ‘เชื่อ’  

Related Posts

ครอบครัวไทยใน Aging Society

สถานการณ์เด็ก เยาวชน และครอบครัวไทย มีความอ่อนไหวและเปราะบาง นิยามและโครงสร้างของสถาบันครอบครัวไทยแตกต่างจากในอดีตอย่างสิ้นเชิง อันเป็นผลจากสภาพเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม โดยเฉพาะผลกระทบจากการเคลื่อนเข้าสู่สังคมสูงวัย

Newground: คนรุ่นใหม่ที่ไม่พอใจ และไม่อยากเป็น ‘เมล็ดพันธุ์’

คุยกับแก๊ง Newground กลุ่มเด็กที่นิยามตัวเองว่า 'ไม่พอใจกับอะไรซักอย่าง' สองสมาชิกกลุ่ม Newground ทำไมต้องไม่พอใจ อยู่เฉยๆ ไม่ได้เหรอ เป็นเด็กเป็นเล็กก็ควรจะอยู่นิ่งๆ เดี๋ยวก็ดีเอง คับข้องใจอะไรนัก และเป็นเมล็ดพันธุ์ที่งอกมาจาก ‘ต้นเก่า’ มันไม่ดีตรงไหน

6 สิ่งที่เด็กเกิดปี 2018 อาจไม่ได้สัมผัส

เมื่อทุกวันนี้เทคโนโลยีก้าวหน้าจนมนุษย์อย่างเราวิ่งไล่ตามไม่ทัน บางอย่างพัฒนามาเมื่อ 4-5 ปีที่แล้ว ปัจจุบันพบเห็นได้แค่ในร้านขายของเก่าหรือหนังสือสารานุกรมเสียแล้ว และไม่แน่ว่าหกสิ่งต่อไปนี้ที่เรากำลังจะกล่าวถึง เด็กที่จะเกิดในปี 2018 นี้อาจไม่ได้สัมผัสอีกต่อไป