ตลาด Food Delivery ในประเทศไทย ขาดทุนทุกเจ้า แต่อะไรดึงดูดให้พวกเขายอมทุ่ม

เห็นความคึกคักบนท้องถนน ที่มีไรเดอร์หลากหลายสีวิ่งรับส่งอาหาร คงจะเข้าใจว่าผู้ประกอบการแต่ละแพลตฟอร์มคงมีกำไรอู้ฟู่เป็นแน่ แต่ความจริงแล้วทุกแพลตฟอร์มกำลังประสบภาวะขาดทุน ตัวเลขผลประกอบการ 3 ปีหลังบ้างติดลบร้อยล้าน บ้างติดหลับพันล้าน และบ้างก็ติดลบถึงสามพันล้านบาท

เห็นตัวเลขสีแดงเช่นนั้นเราก็อาจเอามือทาบอกและตกใจ แต่รูปแบบธุรกิจเช่นนี้มีกระเป๋าเงินจากการระดมทุนในตลาดหุ้นมหาศาลเพื่อให้สามารถนำมาทุ่มตลาด (subsidy) ในช่วงแรก เมื่อธุรกิจของตนใหญ่โตขึ้นกระทั่งเบียดคู่แข่งออกจากตลาดได้ก็จะสามารถทำกำไรในภายหลัง

กรณีศึกษาที่น่าสนใจคือ บริษัทยักษ์ใหญ่อย่าง Grab ที่ให้บริการ Food Delivery ทั้งในประเทศไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ได้ทำการควบรวมกิจการกับบริษัท Altimeter Growth Corp ซึ่งเป็นบริษัทที่ก่อตั้งขึ้นเพื่อการระดมทุนไปใช้ในการควบรวมกิจการกับบริษัทอื่น (Special Purpose Acquisition Companies-SPACs) พร้อมเดินหน้าเข้าสู่การกระจายหุ้นในตลาดแนสแดก (Nasdaq) โดยจากเดิมปี 2020 ที่ Grab มีมูลค่าบริษัท 370,000 ล้านบาท ได้มีการประเมินว่ามูลค่าดังกล่าวจะสูงขึ้นเป็น 1.2 ล้านล้านบาท กลายเป็นบริษัทที่เข้าตลาดผ่านวิธี SPAC ที่มีมูลค่าสูงสุดทำลายสถิติเดิมของ Lucid Motors

กระนั้น ประเด็นสำคัญก็คือ ไม่ว่าจะขาดทุนหรือกำไรก็จะไม่มีปัญหาอะไรเลย หากการดำเนินธุรกิจดังกล่าวเอื้อให้คนที่อยู่บนท้องถนนอย่างไรเดอร์ หรือร้านค้า สามารถที่จะหยัดยืนไปด้วยกัน มีการจ่ายค่าแรง และกำหนดสถานะความสัมพันธ์ระหว่างแพลตฟอร์มกับไรเดอร์อย่างเป็นธรรม

แต่จากสถานการณ์ที่ผ่านมา ไรเดอร์ถูกลดค่ารอบครั้งแล้วครั้งเล่า ทั้งในไทยและต่างประเทศ นอกจากค่าตอบแทนจะไม่คุ้มค่ากับหยาดเหงื่อแล้ว บ่อยครั้งที่เราพบว่าไรเดอร์บนท้องถนนต้องแบกรับความเสี่ยงจากอุบัติเหตุ บ้างเจ็บเล็กน้อย บ้างพิการ บ้างเสียชีวิตระหว่างการทำงาน

คำถามคือ ชีวิตของพวกเขาอยู่ตรงไหนในตัวเลขมหาศาลของมูลค่าของแพลตฟอร์ม

โครงการผลิตสื่อเพื่อถ่ายทอดและขยายผลจากงานวิจัย ‘รูปแบบงานใหม่ของคนขี่มอเตอร์ไซค์ส่งอาหารที่กำกับโดยแพลตฟอร์ม’ (2563) จากความร่วมมือระหว่างสถาบันแรงงานและเศรษฐกิจที่เป็นธรรม และ WAY

สนับสนุนโดย

มูลนิธิฟรีดริค เอแบร์ท ประเทศไทย
(Friedrich-Ebert-Stiftung, Thailand Office)

Author

โกวิท โพธิสาร
เพลย์เมคเกอร์สารพัดประโยชน์ผู้อยู่เบื้องหลังเว็บไซต์ waymagazine.org มายาวนาน ก่อนตัดสินใจวางมือจากทีวีสาธารณะ มาร่วมปีนป่ายภูเขาลูกใหม่ในฐานะ ‘บรรณาธิการ’ อย่างเต็มตัว ทักษะฝีมือ จุดยืน และทัศนคติทางวิชาชีพของเขา ไม่เป็นที่สงสัยทั้งในหมู่คนทำงานข่าวและแม่ค้าร้านลาบ

Illustrator

ณขวัญ ศรีอรุโณทัย
อาร์ตไดเร็คเตอร์ผู้พยายามกระจายอำนาจและกระตุ้นให้ทุกคนโชว์รสนิยมของตนเอง นอกจากทำหน้าที่ออกแบบและหลงใหล 'พื้นผิว' ของเนื้อหา แต่ก็มักทะเลาะกับ text ด้วย นานๆ ทีเมื่อคันมือจะวางเมาส์ และกดจิ้มคีย์บอร์ดเขียนงานสร้างสรรค์ ทุกเช้าเขาจะใช้เวลาเงียบๆ บดกาแฟด้วยแรงมือ แล้วหยดน้ำร้อนรอเวลา

เราใช้คุกกี้เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้เว็บไซต์ของคุณ โดยการเข้าใช้งานเว็บไซต์นี้ถือว่าท่านได้อนุญาตให้เราใช้คุกกี้ตาม นโยบายความเป็นส่วนตัว

Privacy Preferences

คุณสามารถเลือกการตั้งค่าคุกกี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่จำเป็น

ยอมรับทั้งหมด
Manage Consent Preferences
  • Always Active

บันทึกการตั้งค่า
Send this to a friend