ภิญโญ ไตรสุริยธรรมา โดย อธิคม คุณาวุฒิ

Untitled Session0327 rz
เรื่อง : อธิคม คุณาวุฒิ

ภาพ : อนุช ยนตมุติ

 

ผมจำไม่ชัดว่า พบหน้าภิญโญครั้งแรกปีไหน

ที่จำได้คือ มันเริ่มต้นจากร้านใดร้านหนึ่งย่านถนนพระอาทิตย์ พอสาดของเหลวใส่คอจนหน้าตึงได้ที่ บรรยากาศส่อเค้าว่ากำลังเข้าสู่ช่วงปลายยก วรพจน์ พันธุ์พงศ์ เสนอว่าพวกเราน่าจะเลื้อยไปต่อกันที่สำนักงานนิตยสาร open

ตอนนั้น open ยังเช่าตึกแถวอยู่ย่านสามเสน ก่อนยุคบ้านสีฟ้า ถนนพิชัย

ภิญโญลงมาต้อนรับขับสู้ เชิญชวนขึ้นไปนั่งคุยกันชั้นบน วรพจน์ยัดแบงก์ร้อยกี่ใบก็ไม่รู้ใส่มือน้องคนหนึ่งให้ช่วยเป็นธุระจัดหาเครื่องดื่ม

พ.ศ.นั้น พวกเราแต่ละคนเพิ่งมีพ็อคเก็ตบุ๊คเล่มแรกของตัวเอง หัวข้อสนทนาจึงวนเวียนอยู่แถวๆ เรื่องนี้ คุยถึงเนื้องาน คุยเรื่องสไตล์การเขียน รสนิยมในการออกแบบรูปเล่มและลูกเล่น ซึ่งคุยไปสักพัก ก็อดไม่ได้ที่จะพาดพิงไปถึงพฤติกรรมและอุปนิสัยใจคอตัวละครคนนั้นคนนี้ที่ไม่ได้อยู่ร่วมในวงสนทนา

พูดง่ายๆ มันคือบรรยากาศวิกาลนินทาโดยแท้

อืม…แล้วจู่ๆ สุภาพบุรุษอย่างเราๆ จะไปนินทาชาวบ้านได้อย่างไร หากไม่มีคนชง ไม่มีผู้เปิดประเด็นยุยง

เช้าวันรุ่งขึ้น แม้นว่าผมจะรู้สึกผิดและละอายใจเป็นเบื้องต้น ด้วยเหตุที่เมื่อคืนกล่าวถ้อยคำเลอะเทอะเปรอะเปื้อนไปไม่น้อย แต่ก็พอปะติดปะต่อเหตุการณ์ได้ว่า ระหว่างที่ผมออกอาวุธอย่างเมามันอยู่นั้น มันมีเสียงมโหรี ปี่กลองเชิด ชงประเด็นจากไอ้คนใส่แว่นทำหน้านวลยิ้มแฉล้มอยู่ข้างๆ นี่เอง

ที่นึกถึงฉากเหตุการณ์นี้ ก็เพราะมันเป็นภาพเชื่อมไปถึงบทบาทหน้าจอโทรทัศน์ของเขาในอีก 10 กว่าปีถัดมา

วิธีส่งประเด็น ชิงจังหวะ เหลี่ยมคูการเข้าออก ทักษะการคุมทิศทางบทสนทนา และคุมหน้าจอโทรทัศน์ เหมือนจะฝังอยู่ในดีเอ็นเอเขามาตั้งแต่ต้น

มันเป็นทักษะที่คนเขียนหนังสือคนทำหนังสือส่วนใหญ่ไม่มี

 

Untitled Session0318 rz

 

ภิญโญมีหลายอย่างแตกต่างไปจากคนในแวดวงนี้ ตอนเป็นนักข่าวหนังสือพิมพ์ ผู้จัดการ หรือแม้กระทั่งช่วงที่รับงานนิตยสาร GM เขาชอบแต่งตัวเนี้ยบเหมือนนักเรียนอังกฤษ หิ้วกระเป๋าหนัง ออกไปนัดคุยกับนายแบงก์ เป็นที่หมั่นไส้ของเพื่อนนักข่าวและบรรณาธิการ

“สมัยเป็นนักข่าวอยู่ ผู้จัดการ กับวรพจน์ ตอนนั้นกูไม่ค่อยอยากคุยกับมันนักหรอก พวกไว้ผมยาว แต่งตัวรุ่งริ่ง มันดูไร้อนาคต”

พูดเล่นหรือพูดจริงอย่าเพิ่งไปถือสา แต่ก็อย่าลืมว่า ทิศทางของนิตยสาร open ในช่วงปีแรกๆ ไม่ได้เป็นเรื่องสังคม การเมือง หรือสำแดงรสนิยมทางวัฒนธรรมอย่างที่ผู้คนจดจำในทุกวันนี้ แต่มันเริ่มต้นจากนิตยสารที่พยายามเปิดพื้นที่ให้กับเจ้าของธุรกิจ ผู้ประกอบการเอนเตอร์ไพรส์รุ่นใหม่ๆ

ผมจำไม่ได้ชัดอีกนั่นแหละว่า ทิศทางความสนใจของเขาเปลี่ยนมาทางสังคมการเมืองอย่างชัดเจนตั้งแต่ตอนไหน ที่มีหลักฐานจากความทรงจำคือ เคยเชิญเขามาเป็นนักเขียนรับเชิญคอลัมน์หมุนเวียน สมัยที่ผมดูแลเซ็คชั่น จุดประกาย-เสาร์สวัสดี

ภิญโญถามว่าให้เขียนประเด็นอะไร ผมตอบว่าเอาประเด็นที่เขาสนใจอยู่นั่นแหละ สังคมการเมืองยุคปัจจุบันก็ได้

ถึงวันนัดหมายส่งต้นฉบับ ภิญโญเขียนบทความชื่อ ‘การเมืองเรื่องหุนตุ้น’ มาให้ (หุนตุ้นทำจากแป้ง ห่อไส้หมูสับ เสิร์ฟมาในน้ำซุป คล้ายๆ เกี๊ยวน้ำ เป็นเมนูประทังชีวิตนักเรียนไทยที่ไปเรียนภาษาในประเทศจีน)

ถึงเวลาเขาจะทำพ็อคเก็ตบุ๊ค October ภิญโญก็เรียกต้นฉบับจากผมคืนบ้างเป็นระยะ แลกกันไปแลกกันมาโดยไม่มีใครสร้างเงื่อนไขบ่ายเบี่ยง

มีอยู่ครั้งเดียวที่ผมตอบปฏิเสธ ตอนนั้นนิตยสาร open จะทำฉบับเดือนกุมภาพันธ์ เกี่ยวพันกับประเด็นความรัก น้องกองบรรณาธิการติดต่อขอสัมภาษณ์ ผมได้แต่ตอบกลับด้วยความสุภาพว่า ผมไม่มีคุณสมบัติที่จะพูดเรื่องแบบนี้

ผู้ชายที่ผ่านเรื่องราวคล้ายๆ กันมา ฟังแล้วเข้าใจโดยไม่ต้องอธิบาย

มันเป็นคุณสมบัติของนักกลืนเลือด ไม่ใช่เฉพาะเรื่องส่วนตัว แต่รวมถึงประเด็นวิชาชีพ ตั้งแต่ยุคปิด open กรณีรายการตอบโจทย์ไทยพีบีเอส จนถึงกรณีอมรินทร์ทีวี

หากฝ่ายจารีตในสังคมไทยมีสติปัญญามากกว่านี้ พวกเขาควรตระหนักว่า – พลาดแล้วที่ไม่ใช้สอยขุมพลังและศักยภาพของคนแบบภิญโญ

 

**************************

(หมายเหตุ : ตีพิมพ์ครั้งแรกในนิตยสาร WAY ฉบับ 90, ตุลาคม 2558)

WAYภิญโญ ไตรสุริยธรรมา โดย อธิคม คุณาวุฒิ

Related Posts

อุดมคติกับสังคมไทยในยุคอลหม่าน

บทสนทนาแลกเปลี่ยนในประเด็นที่ว่า ‘อุดมคติกับสังคมไทยในโลกยุคอลหม่าน’ เราจะจัดการเช่นไรกับอุดมคติในโลกที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว ภายใต้สภาวการณ์ในสังคมไทยที่ถอยหลังลงคลองเช่นนี้

Accountability ตัวลบที่หายไปในสมการคอร์รัปชัน

วันเสาร์ที่ 18 มีนาคม 2560 อธิคม คุณาวุฒิ บรรณาธิการบริหาร WAY เข้าร่วมพูดคุย TDRI Talk ในงานเปิดตัวหนังสือ สมการคอร์รัปชัน: แก้โจทย์ บวก ลบ คูณ หาย ในสังคมไทย ณ Multifunction Hall ชั้น 10 อาคารไซเบอร์เวิลด์ ถนนรัชดาภิเษก จัดโดยสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI) และสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) เพื่อชี้ให้เห็นว่า สังคมไทยขาดวัฒนธรรมการรับผิดรับชอบ (accountability) ซึ่งเป็นเครื่องมือสำคัญในการแก้ไขปัญหาเรื้อรังในสังคม

‘เท่าไหร่ (ถึง) เท่ากัน?’ อธิคม คุณาวุฒิ

ความเหลื่อมล้ำเป็นปัญหาใหญ่ที่อยู่คู่กับสังคมไทย ข้อมูลระบุว่า คนรวยเพียงไม่กี่คนถือครองทรัพยากรใเทียบเท่าคนจำนวนมหาศาล เป็นที่มาของวงเสวนา ‘เท่าไหร่ (ถึง) เท่ากัน?’ โดยองค์การ Oxfam เพื่อตั้งคำถามไปสู่ทางหาคำตอบว่า มีวิธีใดบ้าง ที่จะลดช่องว่างของความเหลื่อมล้ำไปสู่ความเท่าเทียมได้ โดย อธิคม คุณาวุฒิ ย้อนกลับไปตั้งต้นกับคำถามซึ่งเป็นชื่อของงานเสวนาว่า ‘เท่าไหร่ (ถึง) เท่ากัน?’